Miền ý niệm “nhiệt độ” trong tiếng việt từ góc nhìn của lí thuyết nghiệm thân - Việt, Nguyễn Đình (Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, 2025)
Trên cơ sở lí thuyết nghiệm thân của Ngôn ngữ học tri nhận, bài viết này đi vào tìm hiểu miền ý niệm “nhiệt độ” trong tiếng Việt. Thông qua phương pháp phân tích và miêu tả, kết quả nghiên cứu đã cho thấy “nhiệt độ” (cùng với một số ý niệm quen thuộc như nóng, ấm, mát, lạnh...) là một miền ý niệm năng động, tồn tại sâu đậm trong tâm thức người Việt. Người Việt hình dung “nhiệt độ” như là những thang đo về cảm xúc, mối quan hệ, tính cách... của con người. Những mô hình ẩn dụ ý niệm như: CẢM XÚC LÀ NHIỆT ĐỘ, CẢM XÚC TIÊU CỰC LÀ NÓNG/ LẠNH, CẢM XÚC TÍCH CỰC LÀ ẤM/ MÁT, VUI/ TỰ HÀO LÀ MÁT, TÌNH CẢM LÀ ẤM ÁP... được xác lập là vừa mang tính phổ quát, vừa mang tính đặc thù dân tộc. Chúng đều có cơ sở trực tiếp từ trải nghiệm nghiệm thân với 3 loại cụ thể: (i) nghiệm thân với cơ thể, (ii) nghiệm thân với tự nhiên và (iii) nghiệm thân với văn hoá – xã hội.