NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN GÂY RA TRÁI BƯỞI NĂM ROI (CITRUS GRANDIS CV. 'NAM ROI') CÓ HỘT - Bé, Lê Văn; Kha, Nguyễn Văn; Hiền, Trần Thị Thanh (Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, 2010)
Xác định nguyên nhân của hiện tượng trái bưởi Năm Roi (giống không hột) có hột là mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Các hoa bưởi Năm Roi được thu ngẫu nhiên ngoài đồng đem về phòng thí nghiệm trước khi hoa nở 1 ngày để khảo sát các đặc tính nông học của hoa, cũng như khả năng nẩy mầm của hạt phấn sau 24 giờ gieo trong môi trường nẩy mầm hạt phấn. Bên cạnh đó, các nghiệm thức lai chéo giữa bưởi Năm Roi và hạt phấn cây có múi khác cũng được tiến hành ở ngoài đồng. Sau khi thụ phấn 3 ngày, thu hoa đem về phòng thí nghiệm để quan sát ống phấn bằng kỹ thuật nhuộm aniline blue. Các chỉ tiêu về tỷ lệ đậu trái, rụng trái non và số hột/trái cũng được ghi nhận từ thí nghiệm lai chéo ở ngoài đồng. Kết quả từ nghiên cứu này cho thấy hoa bưởi Năm Roi lưỡng tính, cấu tạo hoa hoàn toàn bình thường, hạt phấn nẩy mầm tốt trong môi trường nhân tạo. ống phấn của bưởi Năm Roi không thể vươn đến bầu noãn để thụ tinh trong trường hợp tự thụ, còn ở nghiệm thức lai chéo ống phấn vẫn phát triển bình thường. Kết quả từ thí nghiệm ngoài đồng đã góp phần chứng minh thêm cho quan sát trên, 94-115 hột/trái được ghi nhận ở nghiệm thức bưởi Năm Roi lai chéo với hạt phấn cây có múi khác, trong khi bưởi Năm Roi tự thụ trái hoàn toàn không hột. Quá trình thụ phấn chéo làm tăng khả năng đậu trái, giảm hiện tượng rụng trái non.